ÂŞIKLIK GELENEĞİNİN YAŞATILMASINDA KÜLTÜREL İCRA MEKÂNI OLARAK EĞİTİM KURUMLARININ ROLÜ: İZMİR HALK ÂŞIKLARI DERNEĞİ ÖRNEKLEMİ

Yrd. Doç. Dr. Zülfikâr BAYRAKTAR
2.274 1.493

Öz


Gelenek içerisinde kuşaktan kuşağa değişik yöntem ve metotlarla aktarımı
yapılan halk kültürü, küresel dünyanın sanayileşme, iletişim, ulaşım, ekonomi
ve kentleşme alanlarında gerçekleştirdiği hızlı değişime uyum sağlayarak
hızla değişerek dönüşmeye ve bu yolla toplum içerisinde kendine yaşam alanı
oluşturmaya devam etmektedir. Türk halk kültürünün önemli bir bölümünü
teşkil eden ozan-baksı edebiyat geleneğinin devamı olan âşıklık geleneği,
köklerini Orta Asya’dan almış ve geçmişten günümüze Türk kültürüne ait
unsurları bünyesinde mayalayarak varlığını günümüze kadar sürdürmüştür.
Çalışmada bu bağlamda, halk bilgisi ürünlerinin koruma altına alınmaya
çalışılması yerine, bu ürünlerin yaratım ve üretim bağlamlarının sürdürülebilir
kılınması düşüncesinden hareketle, âşıklık geleneğinin sürdürülebilir hale
getirilmesinde kültürel icra mekânı olarak eğitim kurumlarının rolü konusu
İzmir Halk Âşıkları Derneği örneklemi üzerinden ele alınarak tartışılacaktır.


Anahtar kelimeler


Halk Bilimi, Geleneğin Dönüşümü, Geleneksel Mekân

Tam metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.17218/husbed.05770

Referanslar


ARTUN, Erman (1998). “Günümüzde Yeniden Yapılanan Âşıklık Geleneğinin Sosyo-

Kültürel Boyutu” I. Emlek Yöresi ve Çevre Halk Ozanları Sempozyumu Bildirileri, Emod

Yayıncılık, Ankara, s. 43-49.

ASLAN, Ferhat (2007). “Kars Yöresi Âşıklarının Usta-Çırak Geleneği Bakımından

Değerlendirilmesi”, Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, S. 35, s. 41-78.

BALKAYA, Âdem (2013). “Mekân Poetikası Bağlamında Âşık Kahvehaneleri ve Âşık

Üzerinde Kimi Fonksiyonları”, Turkish Studies, Vol. 8/1, s. 881-889.

BAŞGÖZ, İlhan, (1986) Folklor Yazıları, Adam Yayınları, İstanbul.

BORATAV, Pertev Naili (1968). “Âşık Edebiyatı”, Türk Dili, Türk Halk Edebiyatı Özel

Sayısı, S. 207, Ankara, s. 340-357.

ÇOBANOĞLU, Özkul (1999). “Elektronik Kültür Ortamında Âşık Tarzı Şiir Geleneği

Bağlamında Çukurova Âşıkları Üzerine Tespitler” III. Uluslararası Çukurova Halk

Kültürü Sempozyumu Bildirileri, Çukurova Üniversitesi Yayınları, Adana, s. 246-253.

----------, Özkul (2000). Âşık Tarzı Kültür Geleneği ve Destan Türü, Akçağ Yayınları, Ankara.

DUVARCI, Ayşe (2012). “Kültürümüzde İstanbul Kahvehaneleri ve Halk Edebiyatına

Katkıları”, Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, C. 1, S. 1, s. 75-86.

DÜZGÜN, Dilaver (2004). “Âşık Edebiyatı”, Türk Halk Edebiyatı El Kitabı, Editör: M.

Öcal Oğuz, Grafiker Yayınları, Ankara, s. 169-212.

EKİCİ, Metin (2010). Halk Bilgisi Derleme İnceleme Yöntemleri, Geleneksel Yayıncılık,

Ankara.

----------, Metin; FEDAKÂR, Pınar (2013). “Ege Üniversitesi Deneyimleriyle Somut Olmayan

Kültürel Mirası Yaşatarak Koruma”, Milli Folklor, S. 100, s. 50-60.

EMRE, Havva (2013). “Kültürün Değişim ve Dönüşümü Bağlamında Ozan Baksı

Geleneğinden Çağdaş Türk Ozanlığına Geçiş”, Bilim ve Kültür, S. 1, s. 55-72.

FEDAKÂR, Selami (2005). “Özbek Sözlü Destan Geleneğinde Değişim ve Tür Sorunu”,

Halk Kültüründe Değişim Uluslararası Sempozyumu Bildirileri, İstanbul, s. 216-228.

GÜNAY, Umay (1986). Âşık Tarzı Şiir Geleneği ve Rüya Motifi, Türk Tarih Kurumu

Basımevi, Ankara.

KÖPRÜLÜ, M. Fuad (1989). Edebiyat Araştırmaları I, Türk Tarih Kurumu Basımevi,

İstanbul.

OĞUZ, M. Öcal (1995). “Azerbaycan ve Türkiye Sahasında Âşık Edebiyatının XVI.

Yüzyılına Dair”, İpek Yolu Uluslararası Halk Edebiyatı Sempozyumu Bildirileri, Ankara, s.

-433.

OĞUZ, M. Öcal (2003). “Halkbilimi Çalışmalarının Yeni Dönemi: Somut Olmayan

Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi”, Milli Folklor, S. 60, s. 247-253.

----------, M. Öcal (2007). “Folklor ve Kültürel Mekân”, Milli Folklor, S. 76, s. 330-32.

SAÇKESEN, Ahmet (2003). İzmir’de Yaşayan Âşıklardan Derlenen Halk Hikâyeleri Üzerine

bir Araştırma, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans

Tezi, Danışman: Doç. Dr. Metin Ekici, İzmir.

SAKAOĞLU, Saim (1986). “Ozan, Âşık, Saz Şairi ve Halk Şairi Kavramları Üzerine”, III.

Milletlerarası Türk Folklor Kongresi Bildirileri, C. 1, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara,

s. 247-251.

YARDIMCI, Mehmet (2013). Başlangıcından Günümüze Türk Halk Şiiri, Kanyılmaz

Matbaacılık, İzmir.